Voelend aanwezig zijn

Zoals ik hier nu zit ben ik voelend aanwezig om te kunnen schrijven hoe het is om voelend aanwezig te zijn en wat het mij geeft. Dan merk ik dat ik in mijn lichaam ga voelen hoe het daar is, hoe het voor mij voelt om voelend aanwezig te zijn.

Dit lichaam wordt door mij bewoont. Er is een ‘ik’ die kan waarnemen wat er in het lichaam gebeurt. Zo neem ik waar dat mijn lichaam op bepaalde plekken gespannen aanvoelt, pijnlijk is en andere plekken warm aanvoelen. ‘Ik ben aanwezig’ is dat ik met mijn aandacht ben bij wat ik voel en ervaar in mijn lichaam. Dat ik mij bewust ben van wat ik denk, aan wie ik denk en of het gedachten zijn over het verleden, het heden of de toekomst.

Mijn lichaam is ook een klankkast voor wat ik energetisch waarneem. Doordat ik mij met iemand verbind door aan iemand te denken kan het zijn dat ik ook lichamelijk of gevoelsmatig mee krijg hoe het met die ander is. Het kan ook zijn dat iemand anders met mij bezig is, bijvoorbeeld doordat iemand op de een of andere manier door mij geraakt is. Dan voel ik dat ook in mijn lichaam of ga ik aan diegene denken.

Doordat ik voelend aanwezig ben en wil zijn, voel ik of het warm en open in mij aanvoelt of gesloten en koud. Het gaat niet aan mij voorbij, waardoor ik kan kiezen hoe ik ermee om wil gaan. Ik kan kiezen of ik op een koude manier wil reageren op iemand of dat ik er eerst voor ga zorgen dat het weer warm voelt in mijn hart.

Voelend aanwezig zijn maakt dat mij niet zomaar meer iets overkomt. Ik wil weten hoe iets is of het nu leuk is of niet. Als ik een nieuw iemand leer kennen kan ik vaak al heel snel een inschatting maken van die persoon en het contact met diegene voor mij zal betekenen, waar ik zorg voor te dragen heb. In welke vorm dat dan zal plaatsvinden is altijd een verrassing. Ik ben en word geen slachtoffer, want ik weet waar mijn grenzen liggen en zal die op tijd aangeven.

Omdat ik bereid ben om alles te voelen, word er veel zichtbaar voor mij, zowel over mezelf als over anderen en de wereld om mij heen. Dat kan ook heel pijnlijk zijn omdat ik mijn hart open heb en zie hoe mensen met zichzelf en met anderen omgaan. Ik zie wat de consequenties zijn. Ik zie hun duisternis. Dat raakt mijn hart. Daarin blijven voelen en regelmatig ook uiting te geven aan dat gevoel in mijn lichaam door te huilen, te schreeuwen, ontlaad ik wat anders vast komt te zitten. Het mededogen verdiept zich en ook het begrip.

Voelend aanwezig zijn is voor mij een ontdekkingsreis die mij levendig houdt, warm en opmerkzaam. Het leven ontvouwt zich en er dient zich altijd wel weer iets anders aan doordat ik in beweging blijf, doordat het in mij blijft stromen.

© Wonieka A. Meuter

Ego?

Ik zie veel mensen het woord ego gebruiken op een manier waarbij het voor mij lijkt alsof het iets is dat weg moet, overwonnen moet worden, op de een of andere manier niet ok is. Veelal wordt het gekoppeld aan het denken, aan in je hoofd zitten. Daarbij blijft het meestal vrij abstract, tenminste, ik voel er weinig bij.

Volgens mij betekent ego niet meer en niet minder dan ik. Zolang je in een lichaam zit is er een ik die dat lichaam bewoont. Hoe vrij kun je worden of zijn als je niet een ik mag zijn, als je niet iemand mag zijn? Juist het streven naar egoloos worden, zal maken dat je ego hoogtij zal vieren, waar dat ego dan ook bij jou voor staat. Wanneer jij iemand mag zijn met alles erop en eraan, zul je anderen ook die ruimte geven.

Als het woord ego gebruikt wordt als iets wat niet ok is, zou het dan niet beter vervangen kunnen worden door pijn? In het vermijden van het voelen van pijn, schiet je zomaar in het hoofd (het denken), vaak nog voor je het in de gaten hebt. Je komt in een verharding terecht waarin je je wilt verdedigen, je boven een ander gaat plaatsen, je doet alsof het niet over jou gaat, je wilt je gelijk, om maar een concrete voorbeelden te noemen wat volgens mij veelal onder het noemer ‘ego’ geplaatst wordt.

Is het niet de pijn in het hart en onze moeite om dat toe te laten, die ons belemmert om volledig en totaal te leven en ons licht en liefde in alles te laten schijnen?

© Wonieka A. Meuter

Ik buig voor jou

“Ik buig voor jou” was wat ik dacht en voelde toen ik onderstaand filmpje bekeek om alles wat ik zag en voelde bij deze man. Een man die de ruimte in is geweest, die hoogleraar is en getraind is in wetenschappelijk en waarschijnlijk ook rationeel denken. Met de dood in de ogen is deze man gaan kiezen voor het leven, leeft deze man in mijn ogen liefde. Liefde voor het leven.

Ik zie iemand die in een korte tijd een enorme innerlijke verschuiving teweeg heeft gebracht. Ik zie iemand die totaal aanwezig is, terwijl hij voor een publiek staat, terwijl hij vertelt over zijn ziekte, zijn proces en die vervolgens in alle kwetsbaarheid met een ontbloot bovenlichaam danst. Vol overgave danst. Overgave aan het leven, overgave aan zijn lichaam. En of hij nu blijft leven of niet, hij kiest voor het leven, hij kiest voor het nu, met alles erop en eraan.

Deze man is wat mij betreft met recht een voorbeeld. Een voorbeeld die laat zien hoe je als man in al je kracht je kwetsbaar kunt tonen, die laat zien dat je invloed kunt hebben op je lichaam door je ‘body, mind en soul’ in balans te brengen. Door te kiezen voor herstel, een herstel van dat wat nagelaten is en daardoor ziekte veroorzaakt heeft. Een man die verantwoordelijkheid wil nemen voor zichzelf, zijn daden, zijn leven.

Ik buig voor je!

© Wonieka A. Meuter

De schandpaal

Het is mij gebeurd en ik zie en hoor het in de media: mensen die aan de schandpaal genageld worden, of het nu om grote of om kleine zaken gaat. In mijn geval ging het om uitspraken die ik deed op twitter, waarin ik mijn mening en mijn kijk op het leven verwoordde en wat mensen zoal kunnen doen. Vaak in directe bewoordingen, nooit op een persoon gericht, omdat ze over iedereen kunnen gaan. Ik ga er vanuit dat de lezer zelf weet of iets op hem van toepassing is of niet en of hij het ter harte wil nemen. In de media gaat het veelal om (ernstige) delicten die iemand al dan niet gepleegd zou hebben.

In de middeleeuwen werd iemand letterlijk aan de schandpaal genageld en bekogeld met rotte tomaten, eieren en stenen. Tegenwoordig kun je de hele media over je heen krijgen en buiten de maatschappij komen te staan, zelfs nadat rechtelijk is bewezen dat jou geen blaam treft, zelfs nadat je de moed hebt in het openbaar je medeleven te betuigen met betrokkenen. De vaststaande mening van de massa kan leiden tot een onterechte levenslange veroordeling.

Hoewel de uitingsvormen beschaafder lijken dan in de middeleeuwen, is het achterliggende mechanisme nog steeds geldig. Iemand doet iets dat buiten het gangbare valt en wordt als een bedreiging ervaren en als gevaarlijk bestempeld. Alle middelen worden ingezet om deze persoon uit te schakelen. Omdat het om een bedreiging gaat, komen alle persoonlijke overlevingsmechanismen in werking, waardoor de kijk naar de persoon en de situatie volledig gekleurd raakt. Sommige mensen kunnen zo geraakt zijn, dat ze geen afstand meer kunnen nemen en zich obsessief erin vastbijten om hun eigen gelijk en zienswijze te bewijzen. Ze kunnen daar zoveel overtuigingskracht in zetten, dat ze anderen daarin meenemen en niemand meer zijn mond open durft te doen.

Hoewel het in veel gevallen ontkent wordt, kunnen mensen zo boos zijn, dat ze koste wat kost iets aan de kaak willen stellen en het recht in eigen hand willen nemen, zonder de feiten zorgvuldig te onderzoeken. Een oordeel is snel gevormd en geveld. Alle aandacht wordt gericht naar buiten, naar de ander, zodat de onderliggende pijn en geraaktheid niet gevoeld hoeft te worden. Hoezeer je je ook richt op de ander en ogenschijnlijk je gelijk weet te halen, draagt het echt bij aan jouw innerlijke gemoedsrust? Word je eigen pijn minder door een ander te beschuldigen, aan de kaak te stellen of aan de schandpaal te nagelen?

Een samenleving, waarin mensen naar elkaar wijzen en de schuld buiten zichzelf willen leggen, is een samenleving waarin niemand zich veilig weet. Voordat je het weet keert het collectief zich tegen jou. En of je nu aan de zijlijn blijft staan en je er buiten houdt of mee doet aan de beschuldigingen, je neemt eraan deel. Jouw aandeel blijft staan, als een rekening die open staat, omdat je iets doet of gedaan hebt wat je niets aangaat, zonder verantwoordelijkheid te willen nemen voor je eigen pijn en geraaktheid. Aan de persoon die in jouw ogen iets verkeerds gedaan heeft kun je niks veranderen, maar wel kun jij jouw bijdrage leveren aan een samenleving waar jij deel vanuit maakt. In deze wereld, mijn wereld leven mensen, die niet anders kunnen dan overleven en hun eigen hachje redden, op wat voor manier dan ook. Zolang jij naar anderen blijft wijzen, doe je hetzelfde.

© Wonieka A. Meuter

Emoties een illusie?

Letterlijk betekent emotie ‘verstoring’, als afgeleide van het Latijnse woord ‘emovere’. Je zou kunnen zeggen dat er een verstoring plaatsvindt waarop een reactie komt, vanwege een noodzaak om iets naar buiten te brengen. Wordt het niet naar buiten gebracht, dan zal het zich vastzetten in je lichaam. Leven we vanuit ons oorspronkelijke vermogen tot Zijn, waarin we liefde, vreugde en vrede zijn, dan zullen er geen heftige emotionele ontladingen zijn.

Emoties zijn een uiting van een verstoring die in het lichaam waargenomen wordt en heeft als functie het overleven te waarborgen. Omdat emoties gereguleerd worden door het limbische systeem in de hersenen zijn het  in oorsprong instinctieve reacties. We zijn deze reacties gaan beoordelen als positief of negatief – al naar gelang onze omgeving en de cultuur waarin we zijn opgegroeid.

Je zou zelfs kunnen zeggen dat het beoordelen van emoties als negatief een emotionele reactie is. Door een reactie als negatief te bestempelen, meestal omdat het als pijnlijk en naar ervaren wordt, kan dit tot een alibi worden om het niet te hoeven voelen en bij de pijn vandaan te blijven. Veelal worden we daarin gesteund en bevestigd door anderen die het willen verzachten, je af willen leiden, met een glas water aan komen draven enz. Het is juist het benoemen van iets als negatief, dat het pijnlijk maakt en als dit keer op keer gebeurt, wordt de pijn en de angst voor de pijn alleen maar groter. Zodanig dat je gaat geloven in de pijn en het tot iets afschrikwekkends wordt.

Hoe meer je geleerd hebt om pijn te vermijden, hoe dichter het web wordt dat je om je heen spint om de pijn onder controle te houden. Elk leven kent pijnlijkheden, waar je echt niet omheen kunt, zoals het verlies van een naaste of de afwijzing door iemand waarvan je het niet verwachtte. De barsten die in het bouwwerk ontstaan, laten rauwe pijn voelen. De een zal de gelegenheid grijpen om de pijn te helen, terwijl een ander al zijn creativiteit zal inzetten om buiten de pijn te blijven en te doen alsof het niet over hem gaat.

Met elkaar hebben we een bouwsel gecreëerd van ideeën en overtuigingen, waarin zoveel kracht zit door de collectiviteit ervan, dat ze ons in hun macht houden met alle gevolgen van dien, als fysiek en psychisch lijden. Kun je zien en ervaren dat emoties niet meer zijn dan een creatie van ons denken, dan zal het leven voor je gaan stromen.

© Wonieka A. Meuter

Verzet als vorm van controle

Je ergens tegen verzetten, het niet eens zijn met hoe iets gaat of wat iemand zegt of doet is een vorm van controle. Want jij wilt controleren of bepalen hoe iets gaat. Iets in jezelf is vastgezet en ligt onder een laag verhard eelt. Te pijnlijk om te voelen, misschien zelfs wel te ver weg om nog te kunnen voelen.

Dat wat er gebeurt, dat wat iemand zegt of doet, raakt je. Je raakt geïrriteerd, je wordt boos en je zal die ander wel eens vertellen hoe die zich moet gedragen en wat die ander allemaal verkeerd doet. Je geraaktheid en je pijn wordt onder een volgende laag eelt gestopt door de verantwoordelijkheid voor jouw pijn bij een ander te leggen.

Met alle macht probeer je je gevoelens en emoties te controleren en in bedwang te houden, door van je af te blazen, om je heen te meppen, in een poging jouw eigen bestaan veilig te stellen. Alles in je staat op scherp, is gericht op overleven.

Het vraagt om bewustzijn om dit te kunnen doorbreken en begint met het herkennen van het mechanisme van overleven, waarin de alarmbellen zo hard luiden dat het lastig is ze in perspectief te zien. Het verleden, waar ooit de pijn begonnen is, kan van zijn macht ontdaan worden, zodat het niet langer macht uitoefent over het heden.

© Wonieka A. Meuter

Het cognitieve en het emotionele brein

Hoe spiritueel je ook bent of hoeveel je je bewustzijn ook hebt ontwikkeld, je kunt nooit voorbij aan de wetten van het lichaam, omdat het lichaam nu eenmaal het voertuig is waarin je je bevindt. Dit voertuig wordt bestuurd door de hersenen, die het lichaam laten functioneren. Voor het functioneren als mens hebben we twee stel hersenen: het cognitieve en het emotionele brein.

1511_The_Limbic_LobeHet cognitieve brein is het bewuste, rationele en naar buiten gerichte brein, ligt als een soort enveloppe om het emotionele brein heen en wordt de neocortex genoemd. Het emotionele brein is het onbewuste brein, in de eerste plaats ingesteld op overleven en voor alles gericht op het lichaam. Deze ligt in het diepste van onze hersenen, helemaal in het midden. De twee breinen functioneren betrekkelijk onafhankelijk van elkaar, en leveren op zeer verschillende wijze een bijdrage aan ons gedrag en aan de manier waarop we ons leven ervaren. Hoe meer heling en bewustzijn er heeft plaatsgevonden in je leven, hoe meer verbinding er ontstaat tussen beide hersenen en je in vrijheid en heel bewust om kunt gaan met je instincten.

Het instinctmatige gedrag dat mensen overeen hebben met dieren, heeft te maken met een deel van de hersenen dat overeenkomsten heeft met die van dieren. Dit deel van de hersenen wordt het limbische systeem genoemd. Als er een situatie is van gevaar of die angst oproept dan zal het emotionele brein hierop reageren, terwijl het cognitieve brein in eerste instantie buiten schot blijft. Het emotionele brein heeft een primitieve (niet complexe) structuur, waardoor een snelle reactie op een overlevingssituatie mogelijk is. Het lichaam wordt fysiologisch in een staat van paraatheid gebracht. Het emotionele brein staat heel nauw in verbinding met het lichaam, waardoor dat wat vastgezet is in het emotionele brein, via het lichaam gemakkelijker te bereiken is dan via de taal (het cognitieve).

Het cognitieve brein is evolutionair gezien het jongst en veel complexer dan het emotionele brein, waardoor het een groot vermogen heeft om informatie te verwerken. Het stelt ons in staat tot aandacht en concentratie, de beheersing van onze impulsen en instincten, de regie van onze sociale betrekkingen en ons moreel gedrag.

Het emotionele en cognitieve brein kunnen met elkaar samenwerken of concurreren, waardoor het een of het andere de overhand krijgt. Zolang ze nog met elkaar concurreren zul je van het ene uiterste in het andere uiterste kunnen vervallen, een leven leiden dat erg impulsief is of juist erg rationeel en gecontroleerd. Werken beide breinen samen, dan kun je in vrijheid gebruik maken van de mogelijkheden die het lichaam je biedt en brengt je dat een ervaring van welbevinding, van leven in verbinding.

Om hier op aarde te kunnen leven is en blijft het emotionele brein noodzakelijk voor onze persoonlijke overleving en de overleving van onze soort, omdat je die ook nodig hebt voor het vinden van een geschikte seksuele partner.  Is er gevaar, bijvoorbeeld omdat je een auto bestuurt en een andere auto doet iets onverwachts, dan zal het emotionele brein acuut in actie komen, zich op het gevaar richten tot het gevaar geweken is. Het lichaam zal reageren met hartkloppingen als je geschrokken bent. Als echter onze emoties te heftig zijn, dan vermindert de toegang tot het cognitieve brein, waardoor we volledig in beslag genomen worden door onze emoties, in een maalstroom terecht komen die soms moeilijk te stoppen is en het overzicht zoek raken. Bij trauma’s, als bijvoorbeeld een ongeval, misbruik en geweld zal het emotionele brein heel snel alarm slaan als er maar iets gebeurt wat er een heel klein beetje op lijkt, doordat het niet meer in staat is zich te overtuigen van de afwezigheid van gevaar. Het cognitieve brein wordt dan als het ware uitgezet, waardoor redelijke argumenten niet meer beschikbaar zijn of effect hebben.

Anderzijds kun je het vermogen ontwikkeld hebben om cognitieve controle over je emoties te verkrijgen, waardoor je er erg bedreven in bent geraakt verstandelijk om te gaan met je emoties. Als je daar al te goed in bent geworden, bijvoorbeeld omdat je jong geleerd is geen emoties te tonen, verlies je uiteindelijk het contact met de signalen van het emotionele brein. Deze vorm van onderdrukking maakt dat je dan alleen nog rationele beslissingen kunt nemen die los staan van de ervaringen in je lichaam met zijn behoeften en verlangens. Twijfel zal blijven. Is er een scheiding tussen het cognitieve en emotionele brein, dan worden de (kleine) alarmsignalen van het lichaam niet meer waargenomen, en neemt een accurate zorg voor het lichaam af, waardoor het lichaam niet de voeding of rust krijgt die het nodig heeft en grenzen te gemakkelijk overschreden worden tot er een grens bereikt wordt in de vorm van een lichamelijk of psychisch probleem.

Innerlijk meesterschap houdt in dat het emotionele en het cognitieve brein met elkaar samenwerken en hun eigen taak kunnen verrichten zonder dat de een overheerst over de ander. Gedachten, gevoelens, beslissingen en gebaren sluiten op een heel natuurlijke manier op elkaar aan, zonder dat daar speciale aandacht aan hoeft te worden gegeven. Het emotionele brein geeft energie en richting, terwijl het cognitieve brein de uitvoering organiseert. Je leven verloopt in een ongedwongen stroom en volgt je intenties. De hersenen hebben een aangeboren vermogen om deze toestand van stromen te bereiken.

© Wonieka A. Meuter