Het verlangen naar één-zijn en de angst

Expecting_mother

Je was in de baarmoeder, warm en omhuld. Je voelde op sommige momenten de liefde van de vrouw die jou droeg en hoe blij ze was met jouw komst wanneer zij met haar aandacht bij jou was. Je was één met haar, met haar lichaam.

Eenmaal uit de baarmoeder kon je nog haar lichaam en warmte voelen, maar nu anders en niet meer constant. Het verschil was groot. De moeder, vertrouwd haar stem, haar geur. Haar lichaam groot en jij zo klein. Nu zo afhankelijk van haar, zo pijnlijk voelbaar als ze niet meteen begreep wat jij nodig had. Dat je honger had, een natte luier, nabij wilde zijn, niet alleen gelaten.

Een klein lichaampje, maar nog voelen als groots, als ruim, als wetend, maar daar niet in gekend worden. Zijn in een lichaam dat opnieuw heeft te groeien en dat af heeft te wachten wat het krijgt en wanneer. Nog vele jaren.

In dat prille begin worden de ervaringen in de cellen van het lichaam als herinneringen opgeslagen, waarvoor geen woorden zijn, hoogstens beelden. Herinneringen die er wel zijn, van liefde en warmte, maar ook van angst. De ultieme eenheid die ervaren is in de baarmoeder, momenten van kou en eenzaamheid daarbuiten. Het wordt nooit meer als toen.

De impact van deze herinneringen is groter dan het bewustzijn veelal kan omvatten, ondergesneeuwd als zij geraakt is door alles nadien en door manieren die we vonden om de angst en de pijn te overleven. De machtige grote moeder buiten je en dezelfde moeder waar je één mee was en waarnaar je nog intens kunt verlangen, kan in je volwassen bestaan nog steeds een grote aanwezige zijn in je ontmoetingen met anderen.

Was de scheiding tussen moeder en pasgeborene te snel, de behoeften te weinig vervuld, dan wil dat nog steeds vervuld worden in een willen samensmelten, één worden met een ander. Nog altijd op zoek naar die ultieme ervaring. Daarin niet langer klein willen zijn en minder, maar eigenmachtig, werkt als een belemmerende factor. De angst voor de grote wetende moeder zet je schrap of verlamt je, waarschijnlijk als een onbewuste kracht.

In het verlangen naar de ultieme ervaring, kun je roepen dat we al allemaal één zijn, dat jij ik bent en ik jij, waarbij de pijnlijke scheiding opgeheven wordt en daarmee misschien ook niet gevoeld. Een herkenbaar gevoel in een samen zijn van nabijheid kan euforische vormen aannemen, omdat eindelijk gevonden is wat verloren is geraakt. Voor langere of kortere duur, keer op keer.

De eenheid in jezelf wordt hersteld door de pijn en de angst niet langer te mijden. Door keer op keer je te laten vallen in de ervaring en je opgevangen te weten vanwege je moed het te laten gebeuren. Moeder aarde vangt je op, het bestaan en God. Geboren ben je al, bestaansrecht is je reeds gegeven. Jij bent er.

© Wonieka A. Meuter

Levenslied

Afrikaanse moeder

Mijn moeder had heel veel moeite met het erkennen van het lied van mijn leven. Juist zij heeft mij onderstaand verhaal gestuurd. Ik heb het ontvangen in mijn hart als een geschenk, waarin zij op deze manier erkent wat ze nagelaten heeft. 

“here is a tribe in Africa where the birth date of a child is counted not from when they were born, nor from when they are conceived but from the day that the child was a thought in its mother’s mind. And when a woman decides that she will have a child, she goes off and sits under a tree, by herself, and she listens until she can hear the song of the child that wants to come. And after she’s heard the song of this child, she comes back to the man who will be the child’s father, and teaches it to him. And then, when they make love to physically conceive the child, some of that time they sing the song of the child, as a way to invite it.

And then, when the mother is pregnant, the mother teaches that child’s song to the midwives and the old women of the village, so that when the child is born, the old women and the people around her sing the child’s song to welcome it. And then, as the child grows up, the other villagers are taught the child’s song. If the child falls, or hurts its knee, someone picks it up and sings its song to it. Or perhaps the child does something wonderful, or goes through the rites of puberty, then as a way of honoring this person, the people of the village sing his or her song.

In the African tribe there is one other occasion upon which the villagers sing to the child. If at any time during his or her life, the person commits a crime or aberrant social act, the individual is called to the center of the village and the people in the community form a circle around them. Then they sing their song to them.

The tribe recognizes that the correction for antisocial behavior is not punishment; it is love and the remembrance of identity. When you recognize your own song, you have no desire or need to do anything that would hurt another.

And it goes this way through their life. In marriage, the songs are sung, together. And finally, when this child is lying in bed, ready to die, all the villagers know his or her song, and they sing—for the last time—the song to that person.

You may not have grown up in an African tribe that sings your song to you at crucial life transitions, but life is always reminding you when you are in tune with yourself and when you are not. When you feel good, what you are doing matches your song, and when you feel awful, it doesn’t. In the end, we shall all recognize our song and sing it well. You may feel a little warbly at the moment, but so have all the great singers. Just keep singing and you’ll find your way home.”

http://thegodmolecule.tumblr.com/post/48146343226/here-is-a-tribe-in-africa-where-the-birth-date-of

(On)schuldige moeders

Marianne was al een paar jaar bezig met zich te ont-wikkelen en begon vast te lopen in haar proces. Dat had ze eerst niet zo heel erg in de gaten, hoewel het contact met haar kinderen minder gemakkelijk werd en ze ook kon zien dat die niet zo lekker in hun vel zaten. Zoals ze gewend was, deed ze een enorme inspanning. Tot ze op een diepe pijn stuitte, die als een beeld tot haar kwam. Bij het duiden van het beeld werd het trauma zichtbaar van een al te strenge vader, waardoor ze niet anders kon dan in haar lot te schikken. En dus liet ze dingen gebeuren. Kon ze zelfs het meest dierbare in haar leven laten gaan en op het spel zetten. Haar eigenheid en haar vuur waren ver te zoeken.

Met het zichtbaar worden van het trauma kwam ook het schuldgevoel. Zich schuldig voelen omdat zij het had laten gebeuren in haar leven, zich schuldig voelen over de gevolgen die dit patroon ook had voor haar dochter, zich schuldig voelen over wat ze uitgedaan had naar haar kinderen doordat ze zoveel onderdrukt had en wat voelbaar was voor de meisjes, zodat zij zich ook rot voelden.

Het schuldgevoel verlamde haar. Voor moeders is schuldgevoel één van de lastigste gevoelens die zij tegen kunnen komen in hun proces van bewustwording. Met het doorvoelen van oude pijn en het begrijpen en herkennen van overlevingspatronen wordt niet alleen zichtbaar welke consequenties dat heeft gehad voor je eigen leven, maar ook voor dat van je kinderen. De moeder gaat zien hoe zij in haar handelen, maar ook in haar manier van zijn haar eigen verstrikkingen overgedragen heeft op haar kinderen.

Elke moeder wil het beste voor haar kind; hoopt zij datgene te geven waardoor haar kind(eren) kunnen opgroeien tot evenwichtige volwassenen. Elke moeder geeft dat wat ze heeft met alles wat ze heeft. Er achter komen dat ze haar kind bijvoorbeeld haar eigenheid ontnomen heeft en gemaakt heeft tot een gehoorzame, gewillige en volgzame dochter kan een erg pijnlijk inzicht zijn. Te pijnlijk. Het schuldgevoel werkt verstikkend en blokkeert elke verdere stap.

Schuldgevoelens maken onderdeel uit van de verstrikkingen waarin de meesten terecht gekomen zijn, want van jongs af aan is je verteld of je iets goed of fout deed. Als je iets fout deed, dan ging je je schuldig voelen, omdat je begrepen had dat er van je verwacht werd dat je het goed zou doen. Je faalde. Schuldgevoel is een gevoel waar vaak een enorme kracht achter zit, waardoor het heel lastig kan zijn het schuldgevoel in een ander licht te gaan zien. En nadat het mentaal begrepen is, kan het nog even duren voordat het ook gevoelsmatig begrepen is.

Het gevoel is dat je schuldig bent. Dat gevoel is alom aanwezig in onze christelijke samenleving en voelt als een waarheid. Bijna iedereen leeft bewust of onbewust vanuit een gevoel van schuld of schuldig zijn. Een gevoel dat dermate onaangenaam is dat we het liever wegduwen en dat in veel gevallen slechts op sommige momenten naar de oppervlakte komt. Het maakt dat velen er niet van willen weten en daardoor liever iets houden bij wat het was. Schuldgevoel kan je dermate verlammen dat je geen verantwoordelijkheid wilt nemen over je eigen handelen.

Wanneer je je schuldgevoelens wilt herzien, kun je gaan inzien dat je altijd denkt en handelt vanuit het begrip dat je op dat moment hebt. Je doet altijd iets naar eer en geweten, zelfs wanneer je geweten knaagt en je het toch niet opvolgt, omdat er ook dan iets niet begrepen is waardoor je niet de keuze maakt om naar je geweten te luisteren. Pas wanneer je iets begrijpt, wanneer je begrijpt wat de reden is dat je iets op een bepaalde manier doet en wat de gevolgen daarvan zijn voor jezelf en anderen, zul je in staat zijn het anders te gaan doen. Schuldgevoel is vaak streng en veeleisend en dat maakt het nog lastiger iets te veranderen. Door mededogen te beoefenen en te gaan ervaren hoe je met mildheid naar jezelf kunt kijken, kan alles in een ander daglicht komen te staan. Het verleden wordt neutraler. Er is iets gebeurd, je hebt iets gedaan, maar het is goed noch fout. Het heeft wel gevolgen voor jou gehad en vaak ook voor anderen. Daarin kunnen voelen met een open hart maakt het mogelijk je leven te herzien en andere keuzes te maken. We maken niet voor niets iets mee. Begrip krijgen over wat je meemaakt, maakt je rijp, geeft je leven diepgang, geeft je kracht en maakt je vrij.

Doordat het Marianne lukte de pijn te voelen onder haar schuldgevoelens en te zien dat ze zich schuldig voelde juist omdat ze het allerbeste voor haar kinderen wil, kon ze met mededogen naar zichzelf kijken en zachter worden. Haar verleden, haar eigen omgang met haar kinderen kwam in een ander perspectief te staan. De ontspanning die daardoor ontstond maakte spanning vrij bij haar dochter, wat zich uitte in koorts. Marianne ontdekte dat ze nu zonder schuldgevoel naast haar zieke dochter kon zitten en met een open hart aanwezig kon zijn en precies dat kon doen en geven wat nodig was.

© Wonieka A. Meuter

Altijd beschikbaar

Hij wil nog steeds dat zij beschikbaar voor hem is. Zij, moeder de vrouw. Niet dat hij dat snel toegeven zal. Hij vindt zelfs dat hij daar recht op heeft en dat het vanzelfsprekend is dat zij voor hem klaar staat. Zij kan zomaar een kamer binnen lopen en een verhaal beginnen in de veronderstelling dat de ander meteen zal luisteren, ook al leest diegene of is hij met iets bezig. Hij denkt dat hij met de coach die hij kent van twitter wel een afspraak kan maken op tweede pinksterdag, zonder te vragen of zij op die dag wel wil werken.

Zomaar een paar voorbeelden. Zo gold het ook voor mij. Ik eiste haar op, vroeg veel aandacht en vond het vanzelfsprekend dat zij er was, dat ze er zelfs altijd moest zijn. Haar geklaag vond ik vervelend, want  het gaf mij een schuldgevoel. Ik dacht dat ik niet voldeed, nooit genoeg deed, ondanks alle karweitjes die ik regelmatig ongevraagd deed. Veel respect had ik niet voor haar. Daar kwam ik achter toen ik 25 was. Ik voelde dat ik op haar kon spugen en op haar neerkeek, haar zelfs minachtte, terwijl ik tegelijkertijd nog steeds niet zonder mijn moeder kon.

Het heeft niets te maken met de hoeveelheid tijd die de moeder heeft en of zij buitenshuis werkt of niet. Mijn moeder had geen baan. Zij had geen eigen plek in huis. Haar plek was de woonkeuken, voor haar alleen als de kinderen naar school waren en haar man aan het werk. Ze klaagde dat ze nooit haar eigen gedachten kon hebben, omdat er altijd wel iemand iets van haar wilde, of dat haar eten binnen een mum van tijd op was en haar koken onvoldoende gewaardeerd werd.

Ik zag hetzelfde bij Marion, naast mij op de bank gezeten, waarvan haar kleuter over haar heen klom en tussen haar rug en de leuning van de bank klauterde. Toen ik haar vroeg of ze dat wel fijn vond, wist ze dat niet goed, gewend als ze was om haar grenzen te bedenken. Ze had bedacht en beargumenteerd wat haar kind wel of niet van haar mocht. Ik zag het bij Francien, met wie ik stond te praten, toen haar 9-jarige zoon om haar aandacht vroeg en vervolgens als een ‘lolletje’ aan haar bril zat en haar in haar gezicht kneep. Ze zei er wel wat van, maar geloofwaardig klonk het niet. Pas als hij echt te ver ging, dan werd zij boos.

Francien vond dat haar zoon moest veranderen en beter moest leren luisteren. Dat zij zelf misschien ook iets kon veranderen, daar wilde ze niet aan. Marion kwam er achter dat ze niet goed wist wat ze voelde en waar haar grenzen lagen. Dat is ze gaan onderzoeken, waardoor ze nu heel duidelijk kan zijn naar haar kinderen. Haar kleuter heeft geen driftbuien meer, maar heeft inmiddels achting gekregen voor haar moeder. Zij kan nu voelen vanuit welke behoeften haar moeder iets wil of niet wil en dat ook haar behoeften er toe doen. Strijd is niet meer nodig.

Voor aandacht geven is altijd tijd, zowel aan jezelf als aan een ander. Het geeft zelfs tijd. Het volledig beschikbaar zijn voor je baby, kind, puber, partner of wie dan ook wanneer het gevraagd wordt en de behoeften van de ander te erkennen, zonder die van jezelf uit het oog te verliezen, geeft kracht en stevigheid aan je relaties. Als moeder ben je iemand en niet alleen moeder. Ik zie dat kinderen dat willen voelen en je zullen uitdagen om iemand te zijn. Dan kunnen zij zelf ook iemand zijn en is er grond onder hun bestaan.

Voor de volwassene bestaat die altijd beschikbare moeder niet meer, die kun je voor jezelf worden. Pas nadat je die zorg en aandacht aan jezelf gegeven hebt, kun je er voor je kinderen zijn en voor wie dan ook in je leven, op een manier die recht geeft aan hun bestaan, aan jouw bestaan.

© Wonieka A. Meuter

De macht van moeders

Elk leven begint in de moederschoot, daar vindt de allervroegste vorming plaats, daar doet ieder levend wezen de eerste ervaringen op. De geboorte is de volgende intense ervaring, gevolgd door het eerste contact met de moeder buiten haar lichaam; hoe zij op het kind reageert en in weet te spelen op de signalen die het geeft.

Hoe meer de behoeften van de moeder vervuld zijn en zij zelf in staat is daarvoor zorg te dragen, hoe meer zij in staat zal zijn de behoeften van haar kind te vervullen. Wanneer de moeder weinig innerlijke ruimte voor haar kind heeft en zij niet durft te vertrouwen op haar moedernatuur, zal het kind zijn overleven waarborgen door bijvoorbeeld als baby hartverscheurend te huilen. Hoe veelvuldiger het kind niet gekend en begrepen wordt in zijn behoeften, hoe meer het zich zal afsluiten om de pijn daarvan niet te hoeven voelen.

De taak van moeders is groots en de belangrijkste in het bestaan. Bij hen begint het leven. Hun zonen en dochters zijn de volwassenen van straks. Dat kunnen evenwichtige volwassenen zijn, waarvan ooit de behoeften dusdanig vervuld zijn, dat zij in staat zijn in verbinding te leven met zichzelf, de ander en de aarde. Het kunnen ook volwassenen zijn, voor wie er ooit te weinig of onvoldoende ruimte was en die daardoor als volwassene nog bezig zijn hun onvervulde behoefte te vervullen of op te eisen en vervolgens vooral aan zichzelf denken; die weinig in staat zijn zich in te leven in anderen en afgescheiden zijn geraakt van hun Bron.

Hoewel mannen in veel wereldse zaken de macht hebben, ligt de werkelijke macht bij vrouwen. De mannen van nu zijn de zonen van moeders die hen gevormd hebben. De machtige mannen van nu, hunkeren diep van binnen nog steeds om de moeder die er niet was en compenseren dat in hun gerichtheid op de buitenwereld en het belangrijk maken van zichzelf.

De macht van moeders is groots en kan beangstigen vanwege de grote verantwoordelijkheid. Het durven doorbreken van de overgeleverde patronen van generatie op generatie brengt nieuwe ervaringen, die de levensvreugde van het samenleven in verbinding met jezelf en het gezin in de eerste plaats, diepgaand intensiveert.

Het moederschap vraagt om een erkenning, die vrouwen – in eerste instantie –  alleen zichzelf kunnen geven, waardoor ze in staat zullen zijn zichzelf recht te doen. Door het moederschap de waarde te geven die het toekomt, kunnen ze zichzelf blijven ont-wikkelen en zich bewust  worden van hun bijdrage aan de vorming van hun kinderen tot evenwichtige persoonlijkheden.

© Wonieka A. Meuter

De verloren gegane moeder

Ze zijn naar mij toegekomen, volwassen vrouwen en mannen. Ze vertelden mij de moed te hebben om zich te ont-wikkelen en zichzelf onder ogen te zien. Gaandeweg bleek dat ze eenvoudige oplossingen wilden en een vervulling van hun leegte en honger naar liefde, op net zo eenvoudige wijze gestild als een moederborst. De verloren gegane periode van vervuld te worden door de moeder, is echter niet eenvoudig terug te winnen en is niet via anderen alsnog te verkrijgen. De weg terug naar jeZelf is een alleen-pad, waarin de angst voor de leegte uiteindelijk omarmd wordt. In dat proces kan een wegwijzer behulpzaam zijn, mits diegene niet langer als moeder hoeft te fungeren.

De verloren gegane moeder krijg je nooit meer terug. Elk uitreiken naar buiten, is als een uitreiken naar de moeder die er niet was op het moment dat jij haar nodig had. Elk moment dat je niet kreeg waar je recht op had, heeft een wond geslagen in jezelf, die je noodzakelijkerwijze bent gaan bedekken om te kunnen overleven. De pijn was te groot. Niet die liefde, aandacht en zorg krijgen die je nodig had, heeft iets in jezelf doen bevriezen. Het heeft je verhard tot een niet of weinig kunnen voelen en je laten geloven in je denkende vermogen om daarmee het leven beheersbaar te houden.

Elke behoefte die niet vervuld is, heeft recht van bestaan tot hij vervuld is en zal op de een of andere wijze om aandacht blijven vragen tot hij vervuld is. Vaak in het projecteren van je behoeften en verlangens op anderen, meestal de mensen die het dichtst bij je staan, zoals partners, maar ook je kinderen en therapeuten. Van hen wordt verlangd alsnog deze niet gestilde kinderbehoeftes aan liefde, warmte en erkenning te vervullen.

De leegte wordt opgevuld met allerhande activiteiten en bezigheden om niet het gemis en de pijn te hoeven voelen, die te groot lijkt te zijn. Als volwassene reageer je alsof je nog steeds dat kind bent. Het verhaal van het verleden overheerst het nu. Het heden, waarin je niet langer afhankelijk bent van volwassenen, omdat je immers zelf een volwassene bent en vrij bent in je keuzes.

Een Meester die zelf het proces doorlopen heeft, zal je naar rand willen duwen en je uitnodigen de sprong te wagen, zodat je kunt ervaren dat je vrij bent en altijd grond onder je voeten zult vinden.

© Wonieka A. Meuter

In de volgende blog kun je meer lezen over projecteren

Mama, waar ben je?

In ons zit een weten over de oermoeder en velen verlangen naar haar, meestal als een sluimerend gemis. Voor mij was het een grote, ronde vrouw met een zachte schoot, waarin ik me veilig zou weten. Aandacht en begrip zou er voor mij zijn, nog voordat ik erom gevraagd had. Ik zou me gekoesterd voelen in haar warmte en in haar zorg om mijn behoeften te vervullen. Ik zou gezien worden in wat ik nodig had en in wie ik was.

Mijn eigen moeder kon niet aan dit beeld voldoen, zoals de meeste moeders niet. Alleen al omdat ze zelf nooit zo’n moeder gehad heeft. Lang heb ik gepoogd alsnog te krijgen waarvan ik voelde dat niet gekregen te hebben en het gat in mij te vullen. Ik heb de moeder gezocht in de vele vrouwen in mijn leven, vriendinnen, therapeuten, docenten van de Brahma Kumaris en hun oudere dadi’s en ook in God. Uiteindelijk vond ik de moeder in mijzelf en ontdekte ik hoe ik die moeder voor mijzelf kon zijn. Daarbij werd mij duidelijk dat ik geen moeder hoefde te worden om mij als een moeder te voelen voor grote en kleine kinderen.

De roep om de moeder uit zich in een intens verlangen naar liefde en een eeuwige zoektocht naar die oermoeder in de ander. Het verkrijgen van liefde kan zo belangrijk zijn, dat de realiteit van de onderlinge relaties tussen mensen vervormd wordt tot een soort ideale paradijs waarin iedereen even lief en aardig is naar elkaar. Zoals kinderen op heel natuurlijke wijze geven en loyaal zijn naar de ouders in het vervullen van hun behoeften, maar ook om daarmee liefde te verkrijgen, kunnen volwassenen nog steeds bezig zijn met een liefde te blijven geven die ze eigenlijk niet voelen en waarbij ze voorbij gaan aan de zorg voor zichzelf.

Hoe ook de uitingsvormen als volwassene geworden zijn in het geven en ontvangen van liefde, in de onderlagen kan het dreinende en eisende kind nog steeds aanwezig zijn, die het op zijn manier wil hebben en anders ontevreden blijft, boos wordt of denkt dat het afgewezen wordt. Het beeld van liefde wordt gekleurd door de nog onvervulde behoeften van het kind dat je ooit was en door het gebrek aan stevigheid en geworteld zijn in wie je bent als gevolg daarvan. Onvoorwaardelijke liefde en de liefde van de oermoeder zal onvoldoende herkend worden zolang de roep om de moeder geen erkenning heeft gekregen en jij daar zelf verantwoordelijkheid voor hebt willen dragen.

De oermoeder is een wereldmoeder met een groot mededogend hart, die jou kan zien in jouw schaduw en in je licht. Zij zal je willen koesteren, maar zal dat zelden doen, omdat zij de wens heeft dat je op eigen benen kunt staan en zelf zorg kunt dragen voor jouw eigen bestaan. Wanneer je je aan haar borst vastklampt, hoe subtiel ook, zal zij dat weigeren omdat ze je anders klein en afhankelijk maakt. En wat je ook doet, haar hart zal altijd voor je open blijven staan.

© Wonieka A. Meuter